शुम्भ वध

मूल पाठ

1. ॐ ऋषिरुवाच॥ १ ॥

2. निशुम्भं निहतं दृष्ट्वा भ्रातरं प्राणसम्मितम्।हन्यमानं बलं चैव शुम्भः क्रुद्धोऽब्रवीद्वचः॥ २ ॥

3. बलावलेपाद्दुष्टे त्वं मा दुर्गे गर्वमावह।अन्यासां बलमाश्रित्य युद्ध्यसे यातिमानिनी॥ ३ ॥

4. देव्युवाच॥ ४ ॥

5. एकैवाहं जगत्यत्र द्वितीया का ममापरा।पश्यैता दुष्ट मय्येव विशन्त्यो मद्विभूतयः॥ ५ ॥

6. ततः समस्तास्ता देव्यो ब्रह्माणीप्रमुखा लयम्।तस्या देव्यास्तनौ जग्मुरेकैवासीत्तदाम्बिका॥ ६ ॥

7. देव्युवाच॥ ७ ॥

8. अहं विभूत्या बहुभिरिह रूपैर्यदास्थिता।तत्संहृतं मयैकैव तिष्ठाम्याजौ स्थिरो भव॥ ८ ॥

9. ऋषिरुवाच॥ ९ ॥

10. ततः प्रववृते युद्धं देव्याः शुम्भस्य चोभयोः।पश्यतां सर्वदेवानामसुराणां च दारुणम्॥ १० ॥

11. शरवर्षैः शितैः शस्त्रैस्तथास्त्रैश्चैव दारुणैः।तयोर्युद्धमभूद्भूयः सर्वलोकभयङ्करम्॥ ११ ॥

12. दिव्यान्यस्त्राणि शतशो मुमुचे यान्यथाम्बिका।बभञ्ज तानि दैत्येन्द्रस्तत्प्रतीघातकर्तृभिः॥ १२ ॥

13. मुक्तानि तेन चास्त्राणि दिव्यानि परमेश्वरी।बभञ्ज लीलयैवोग्रहु ङ्कारोच्चारणादिभिः॥ १३ ॥

14. ततः शरशतैर्देवीमाच्छादयत सोऽसुरः।सापि तत्कुपिता देवी धनुश्चिच्छेद चेषुभिः॥ १४ ॥

15. छिन्ने धनुषि दैत्येन्द्रस्तथा शक्तिमथाददे।चिच्छेद देवी चक्रेण तामप्यस्य करे स्थिताम्॥ १५ ॥

16. ततः खड्गमुपादाय शतचन्द्रं च भानुमत्।अभ्यधावत्तदा देवीं दैत्यानामधिपेश्वरः॥ १६ ॥

17. तस्यापतत एवाशु खड्गं चिच्छेद चण्डिका।धनुर्मुक्तैः शितैर्बाणैश्चर्म चार्ककरामलम्॥ १७ ॥

18. हताश्वः स तदा दैत्यश्छिन्नधन्वा विसारथिः।जग्राह मुद्गरं घोरमम्बिकानिधनोद्यतः॥ १८ ॥

19. चिच्छेदापततस्तस्य मुद्गरं निशितैः शरैः।तथापि सोऽभ्यधावत्तां मुष्टिमुद्यम्य वेगवान्॥ १९ ॥

20. स मुष्टिं पातयामास हृदये दैत्यपुङ्गवः।देव्यास्तं चापि सा देवी तलेनोरस्यताडयत्॥ २० ॥

21. तलप्रहाराभिहतो निपपात महीतले।स दैत्यराजः सहसा पुनरेव तथोत्थितः॥ २१ ॥

22. उत्पत्य च प्रगृह्योच्चैर्देवीं गगनमास्थितः।तत्रापि सा निराधारा युयुधे तेन चण्डिका॥ २२ ॥

23. नियुद्धं खे तदा दैत्यश्चण्डिका च परस्परम्।चक्रतुः प्रथमं सिद्धमुनिविस्मयकारकम्॥ २३ ॥

24. ततो नियुद्धं सुचिरं कृत्वा तेनाम्बिका सह।उत्पात्य भ्रामयामास चिक्षेप धरणीतले॥ २४ ॥

25. स क्षिप्तो धरणीं प्राप्य मुष्टिमुद्यम्य वेगितः।अभ्यधावत दुष्टात्मा चण्डिकानिधनेच्छया॥ २५ ॥

26. तमायान्तं ततो देवी सर्वदैत्यजनेश्वरम्।जगत्यां पातयामास भित्त्वा शूलेन वक्षसि॥ २६ ॥

27. स गतासुः पपातोर्व्यां देवीशूलाग्रविक्षतः।चालयन् सकलां पृथ्वीं साब्धिद्वीपां सपर्वताम्॥ २७ ॥

28. ततः प्रसन्नमखिलं हते तस्मिन् दुरात्मनि।जगत्स्वास्थ्यमतीवाप निर्मलं चाभवन्नभः॥ २८ ॥

29. उत्पातमेघाः सोल्का ये प्रागासंस्ते शमं ययुः।सरितो मार्गवाहिन्यस्तथासंस्तत्र पातिते॥ २९ ॥

30. ततो देवगणाः सर्वे हर्षनिर्भरमानसाः।बभूवुर्निहते तस्मिन् गन्धर्वा ललितं जगुः॥ ३० ॥

31. अवादयंस्तथैवान्ये ननृतुश्चाप्सरोगणाः।ववुः पुण्यास्तथा वाताः सुप्रभोऽभूद्दिवाकरः॥ ३१ ॥

32. जज्वलुश्चाग्नयः शान्ताः शान्ता दिग्जनितस्वनाः॥ ॐ॥ ३२ ॥

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे सावर्णिके मन्वन्तरे देवीमाहात्म्येशुम्भवधो नाम दशमोऽध्यायः॥ १०॥उवाच ४, अर्धश्लोकः १, श्लोकाः २७, एवम् ३२,एवमादितः॥