The Devi's Boons to Suratha and the Merchant

Original Text

1. ॐ ऋषिरुवाचoṃ ṛṣiruvāca॥ 1 ॥

2. एतत्ते कथितं भूप देवीमाहात्म्यमुत्तमम्।एवंप्रभावा सा देवी ययेदं धार्यते जगत्॥ 2 ॥

   etatte kathitaṃ bhūpa devīmāhātmyamuttamam|evaṃprabhāvā sā devī yayedaṃ dhāryate jagat

3. विद्या तथैव क्रियते भगवद्विष्णुमायया।तया त्वमेष वैश्यश्च तथैवान्ये विवेकिनः॥ 3 ॥

   vidyā tathaiva kriyate bhagavadviṣṇumāyayā|tayā tvameṣa vaiśyaśca tathaivānye vivekinaḥ

4. मोह्यन्ते मोहिताश्चैव मोहमेष्यन्ति चापरे।तामुपैहि महाराज शरणं परमेश्वरीम्॥ 4 ॥

   mohyante mohitāścaiva mohameṣyanti cāpare|tāmupaihi mahārāja śaraṇaṃ parameśvarīm

5. आराधिता सैव नृणां भोगस्वर्गापवर्गदा॥ 5 ॥

   ārādhitā saiva nṛṇāṃ bhogasvargāpavargadā

6. मार्कण्डेय उवाचmārkaṇḍeya uvāca॥ 6 ॥

7. इति तस्य वचः श्रुत्वा सुरथः स नराधिपः॥ 7 ॥

   iti tasya vacaḥ śrutvā surathaḥ sa narādhipaḥ

8. प्रणिपत्य महाभागं तमृषिं शंसितव्रतम्।निर्विण्णोऽतिममत्वेन राज्यापहरणेन च॥ 8 ॥

   praṇipatya mahābhāgaṃ tamṛṣiṃ śaṃsitavratam|nirviṇṇo'timamatvena rājyāpaharaṇena ca

9. जगाम सद्यस्तपसे स च वैश्यो महामुने।संदर्शनार्थमम्बाया नदीपुलिनसंस्थितः॥ 9 ॥

   jagāma sadyastapase sa ca vaiśyo mahāmune|saṃdarśanārthamambāyā nadīpulinasaṃsthitaḥ

10. स च वैश्यस्तपस्तेपे देवीसूक्तं परं जपन्।तौ तस्मिन् पुलिने देव्याः कृत्वा मूर्तिं महीमयीम्॥ 10 ॥

    sa ca vaiśyastapastepe devīsūktaṃ paraṃ japan|tau tasmin puline devyāḥ kṛtvā mūrtiṃ mahīmayīm

11. अर्हणां चक्रतुस्तस्याः पुष्पधूपाग्नितर्पणैः।निराहारौ यताहारौ तन्मनस्कौ समाहितौ॥ 11 ॥

    arhaṇāṃ cakratustasyāḥ puṣpadhūpāgnitarpaṇaiḥ|nirāhārau yatāhārau tanmanaskau samāhitau

12. ददतुस्तौ बलिं चैव निजगात्रासृगुक्षितम्।एवं समाराधयतोस्त्रिभिर्वर्षैर्यतात्मनोः॥ 12 ॥

    dadatustau baliṃ caiva nijagātrāsṛgukṣitam|evaṃ samārādhayatostribhirvarṣairyatātmanoḥ

13. परितुष्टा जगद्धात्री प्रत्यक्षं प्राह चण्डिका॥ 13 ॥

    parituṣṭā jagaddhātrī pratyakṣaṃ prāha caṇḍikā

14. देव्युवाचdevyuvāca॥ 14 ॥

15. यत्प्रार्थ्यते त्वया भूप त्वया च कुलनन्दन।मत्तस्तत्प्राप्यतां सर्वं परितुष्टा ददामि तत्॥ 15 ॥

    yatprārthyate tvayā bhūpa tvayā ca kulanandana|mattastatprāpyatāṃ sarvaṃ parituṣṭā dadāmi tat

16. मार्कण्डेय उवाचmārkaṇḍeya uvāca॥ 16 ॥

17. ततो वव्रे नृपो राज्यमविभ्रंश्यन्यजन्मनि।अत्रैव च निजं राज्यं हतशत्रुबलं बलात्॥ 17 ॥

    tato vavre nṛpo rājyamavibhraṃśyanyajanmani|atraiva ca nijaṃ rājyaṃ hataśatrubalaṃ balāt

18. सोऽपि वैश्यस्ततो ज्ञानं वव्रे निर्विण्णमानसः।ममेत्यहमिति प्राज्ञः सङ्गविच्युतिकारकम्॥ 18 ॥

    so'pi vaiśyastato jñānaṃ vavre nirviṇṇamānasaḥ|mametyahamiti prājñaḥ saṅgavicyutikārakam

19. देव्युवाचdevyuvāca॥ 19 ॥

20. स्वल्पैरहोभिर्नृपते स्वं राज्यं प्राप्स्यते भवान्॥ 20 ॥

    svalpairahobhirnṛpate svaṃ rājyaṃ prāpsyate bhavān

21. हत्वा रिपूनस्खलितं तव तत्र भविष्यति॥ 21 ॥

    hatvā ripūnaskhalitaṃ tava tatra bhaviṣyati

22. मृतश्च भूयः सम्प्राप्य जन्म देवाद्विवस्वतः॥ 22 ॥

    mṛtaśca bhūyaḥ samprāpya janma devādvivasvataḥ

23. सावर्णिको नाम मनुर्भवान् भुवि भविष्यति॥ 23 ॥

    sāvarṇiko nāma manurbhavān bhuvi bhaviṣyati

24. वैश्यवर्य त्वया यश्च वरोऽस्मत्तोऽभिवाञ्छितः॥ 24 ॥

    vaiśyavarya tvayā yaśca varo'smatto'bhivāñchitaḥ

25. तं प्रयच्छामि संसिद्ध्यै तव ज्ञानं भविष्यति॥ 25 ॥

    taṃ prayacchāmi saṃsiddhyai tava jñānaṃ bhaviṣyati

26. मार्कण्डेय उवाचmārkaṇḍeya uvāca॥ 26 ॥

27. इति दत्त्वा तयोर्देवी यथाभिलषितं वरम्॥ 27 ॥

    iti dattvā tayordevī yathābhilaṣitaṃ varam

28. बभूवान्तर्हिता सद्यो भक्त्या ताभ्यामभिष्टुता।एवं देव्या वरं लब्ध्वा सुरथः क्षत्रियर्षभः॥ 28 ॥

    babhūvāntarhitā sadyo bhaktyā tābhyāmabhiṣṭutā|evaṃ devyā varaṃ labdhvā surathaḥ kṣatriyarṣabhaḥ

29. सूर्याज्जन्म समासाद्य सावर्णिर्भविता मनुः॥ 29 ॥

    sūryājjanma samāsādya sāvarṇirbhavitā manuḥ

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे सावर्णिके मन्वन्तरे देवीमाहात्म्ये सुरथ-वैश्ययोर्वरप्रदानं नाम त्रयोदशोऽध्यायः॥ १३॥उवाच ६, अर्धश्लोकाः ११, श्लोकाः १२, एवम् २९, एवमादितः७००॥ समस्ता उवाचमन्त्राः ५७, अर्धश्लोकाः ४२, श्लोकाः ५३५,अवदानानि॥ ६६॥